Położenie geograficzne
Gmina Kwidzyn jest położona na pograniczu dwóch jednostek fizjograficznych: Pojezierza Iławskiego i Doliny Dolnej Wisly. Teren gminy to obszar przede wszystkim nizinny, bagienny, bardzo urodzajny. Gmina leży wokół miasta Kwidzyn jednocześnie granicząc od zachodu z Wisłą, na której czynne są przeprawy promowe w Korzeniewie i Janowie łączące gminę z Opaleniem i Gniewem, pozostalymi sąsiadami są gminy: Gardeja, Prabuty, Ryjewo i Sadlinki.
Na naszym terenie wystepują obszary chronione w dorzeczu rzeki Wisły i Liwy. Lasy stanowią prawie 19% powierzchni ogólnej gminy i położone są na północno-wschodniej jej części.
Gmina w liczbach - Raport 2009
Gmina Kwidzyn obejmuje powierzchnię 207 km2. W gminie zamieszkuje 10 697 osób, w tym 5435 mężczyzn i 5262 kobiety. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet. Na terenie Gminy znajdują się 34 miejscowości zamieszkałe, z których największe to Rakowiec (1375 mieszkańców), Mareza (1150), Tychnowy (708), Korzeniewo (677), Licze (524) i Górki (504). Poniżej przedstawiono liczbę mieszkańców w poszczególnych miejscowości:
Baldram - 334, Brachlewo - 373, Brokowo - 179, Bronno - 253, Dankowo - 73, Dubiel - 201, Gilwa Mała - 40, Gniewskie Pole - 264, Górki - 504, Grabówko - 255, Gurcz - 368, Janowo - 407, Kamionka - 125, Korzeniewo - 677, Licze - 524, Lipianki - 240, Mały Baldram - 40, Mareza - 1150, Nowa Wieś Kwidzyńska - 49, Nowy Dwór - 326, Obory - 282, Ośno - 260, Pastwa - 294, Pawlice - 404, Piekarski Młyn - 94, Podzamcze - 291, Rakowice - 98, Rakowiec - 1375, Rakowieckie Pole - 26, Rozpędziny - 299, Szadowo - 12, Szałwinek - 150, Tychnowy - 714, Wola - Sosenka - 16
Na terenie gminy ogółem zarejestrowanych jest 733 podmioty gospodarcze, z czego w poszczególnych sektorach wielkości te kształtują się następująco:
Podmioty gospodarki narodowej wg sektorów własności i form prawnych w Gminie Kwidzyn:
Sektor publiczny - 16
Sektor prywatny - 765
Spółki handlowe - 39
Spółki cywilne - 46
Spółdzielnie - 2
Spółki handlowe z udziałem kapitału zagranicznego - 8
Fundacje, stowarzyszenia i organizacje społeczne- 17
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą - 641
Ogółem 781
(dane Urzędu Statystycznego w Gdańsku, opracowanie statystyczne: Województwo Pomorskie - podregiony, powiaty, gminy 2008, stan na koniec 2007r.)
Gmina zajmuje się sprawami bezpośrednio dotyczącymi jej mieszkańców. Są to wszelkie zadania i usługi komunalne, zarówno w zakresie infrastruktury technicznej (wodociągi, kanalizacja, utylizacja odpadów i oczyszczanie ścieków, drogi lokalne, komunikacja zbiorowa itp.), jak i infrastruktury społecznej (oświata, ochrona zdrowia, pomoc społeczna, instytucje kultury), administracja w szerokim zakresie, planowanie przestrzenne, ochrona środowiska, ochrona porządku publicznego.
Zadania gminy finansowane są ze środków własnych gminy, z subwencji i dotacji z budżetu państwa oraz ze środków pozyskanych z innych źródeł, w tym z Unii Europejskiej. Budżet Gminy Kwidzyn na rok 2008 wyniósł 25 714 884 zł po stronie dochodów, a wydatki zamknięto kwotą 29 198 857. złotych. Największą część wydatków stanowią wydatki na oświatę i wychowanie - 10,5 mln złotych; na pomoc społeczną wydatkowano w roku 2008 ponad 5 mln 600 tys. złotych (łącznie z dodatkami mieszkaniowymi i świadczeniami rodzinnymi); na kulturę fizyczną i sport 365 tys. zł, na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego 964 tys. zł. W tym miejscu należy podkreślić, iż od 2008 roku Gmina Kwidzyn udziela dotacji na prace konserwatorskie i restauratorskie przy zabytkach wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków. W ubiegłym roku dofinansowano prace przy zabytkowych kościołach w Rakowcu i w Tychnowach, udzielając parafiom w tych miejscowościach dotacji w kwotach po 50 tys. złotych
Pokaźną część wydatków budżetowych w ubiegłym roku stanowiły wydatki majątkowe, w tym inwestycyjne, bo ponad 6 mln 200 tys. złotych. W roku 2008 zrealizowano m.in. następujące zadania inwestycyjne:
- budowa kolektora kanalizacji sanitarnej z Bronna do Licza i przełączenie sieci kanalizacyjnej w Bronnie do oczyszczalni ścieków w Rakowcu
- budowa wodociągów w Dankowie na terenach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe
- budowa mostu na Kanale Palemona w Nowym Dworze
- budowa dróg o nawierzchni asfaltowej (810 mb, ulice Lipowa i Jarzębinowa), z kostki polbrukowej (140 mb, ulica Orzechowa) oraz kanalizacji burzowej na osiedlu w Rakowcu,
- budowa ścieżki pieszo-rowerowej w Rakowcu przy drodze wojewódzkiej Kwidzyn - Iława od ulicy Słonecznej do istniejącego chodnika w ciągu ulicy Kwidzyńskiej ( 718 mb) wraz z dwiema zatokami autobusowymi,
- budowa drogi o nawierzchni asfaltowej w Tychnowach (ul. Słoneczna, 70 mb)
- budowa dróg osiedlowych w Brachlewie z płyt betonowych (473 mb),
- utwardzenie płytami betonowymi dróg dojazdowych do pól w Lipiankach (940 mb),
- modernizacja dróg dojazdowych do pól w Janowie (1365 mb),
- modernizacja starego chodnika w Korzeniewie przy ul. Kwidzyńskiej,
- utwardzenie płytami betonowymi ulicy Spółdzielczej w Korzeniewie (260 mb),
- modernizacja chodnika przy ul.Korzeniewskiej w Marezie,
- budowa drogi z płyt betonowych w Podzamczu (320 mb),
- utwardzenie płytami betonowymi drogi w Marezie koło boiska sportowego (280 mb),
- wymiana całego systemu grzewczego w budynku przedszkola w Marezie, ocieplenie tego budynku i wykonanie nowych elewacji,
- termomodernizacja kompleksu budynków szkoły podstawowej w Korzeniewie (ocieplono ściany zewnętrzne, wykonano nowe, kolorowe elewacje, wymieniono pokrycie dachu na nową dachówkę na jednym z budynków)
- budowa placów zabaw w Liczu, w Gurczu, w Rozpędzinach i w Tychnowach
- dokończono budowę boiska sportowego przy Szkole Podstawowej w Rakowcu
- rozpoczęto budowę dróg osiedlowych w Oborach (wybudowano kanalizację burzową; nawierzchnia dróg zostanie wybudowana w roku 2009)
- rozpoczęto budowę zbiorczej sieci kanalizacyjnej Korzeniewo - Lipianki - Gniewskie Pole - Pastwa na odcinku Korzeniewo - Lipianki (I etap)
Gmina Kwidzyn realizuje też od kilku lat inwestycje w partnerstwie z samorządem województwa, Powiatem Kwidzyńskim i Miastem Kwidzyn, w tym przede wszystkim w zakresie poprawy warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego na terenie naszej Gminy. W roku 2008 dofinansowaliśmy dwie inwestycje samorządu województwa pomorskiego, w efekcie których wybudowano w ciągu drogi wojewódzkiej Kwidzyn-Iława nową zatokę autobusową zmodernizowano chodnik i wykonano nową kanalizację burzową na odcinku od kościoła do sklepu Gminnej Spółdzielni w Rakowcu oraz wybudowano dwie nowe zatoki autobusowe w Rozpędzinach przy drodze wojewódzkiej Kwidzyn - Sadlinki. Kolejną inwestycją, zrealizowaną w roku ubiegłym również w partnerstwie z inną jednostką samorządu terytorialnego - Powiatem Kwidzyńskim jest modernizacja drogi powiatowej Licze - Bronno - Otoczyn o dł. 1300 mb wraz z chodnikiem na odcinku 400 mb. Wcześniej, przy udziale środków przekazanych naszej gminie przez samorząd Miasta Kwidzyna, wybudowano most dla pieszych przez Liwę w Górkach i ścieżkę pieszo-rowerową z Marezy do Korzeniewa.
Począwszy od roku 2000 Gmina Kwidzyn dofinansowuje również budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. Wybudowano dotąd 50 takich oczyszczalni, z tego 14 w latach 2007-2008. Od 2 lat realizuje się w naszej Gminie program usuwania azbestu, w ramach którego właściciele nieruchomości otrzymują dofinansowanie z Gminy oraz z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku na zbiórkę i utylizację azbestu (przede wszystkim pokryć dachowych z eternitu). Dotychczas udzielono dofinansowania 47 wnioskodawcom. Odpady azbestowe składowane są na nowoczesnym składowisku odpadów komunalnych i niebezpiecznych w Gilwie Małej na terenie naszej gminy, do budowy którego w istotnym stopniu przyczyniły się władze Gminy Kwidzyn poprzez znalezienie lokalizacji, uchwalenie planu miejscowego i przekazanie terenu pod składowisko.
Samorząd Gminy Kwidzyn prowadzi 4 szkoły podstawowe, 2 gimnazja i 2 przedszkola. Dofinansowuje ponadto działalność sprywatyzowanego w roku 2008 przedszkola niepublicznego w Rakowcu. Wszystkie szkoły posiadają sale gimnastyczne, boiska sportowe oraz bardzo dobre wyposażenie dydaktyczne. W każdej szkole dzieci mają możliwość korzystania z nowoczesnych sal komputerowych i z szerokiego dostępu do internetu. Gmina od ośmiu lat wspiera finansowo zdolnych uczniów i studentów, będących jej mieszkańcami. Od roku 2007 stypendia dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz studentów przyznawane są przez wójta i wypłacane bezpośrednio przez Gminę.
Powołane do życia w roku 2003 gminne instytucje kultury - Biblioteka Publiczna oraz Gminny Ośrodek Kultury prowadzą szeroką działalność kulturalną, angażując w swoje działania mieszkańców gminy. Biblioteka Publiczna Gminy Kwidzyn mieści się w Marezie, posiada 4 filie w Korzeniewie, Janowie, Tychnowach i w Rakowcu oraz 3 punkty biblioteczne: w Nowym Dworze, w Rozpędzinach i na osiedlu w Marezie. Biblioteka skupia 1618 czytelników, jej księgozbiór liczy 69014 woluminów, liczba zakupionych książek w roku 2008 to 2924, a liczba wypożyczeń we wszystkich placówkach bibliotecznych w gminie w 2008 roku - 28088.
W trosce o bezpieczeństwo mieszkańców i ich mienia Gmina wspiera finansowo i organizacyjnie działalność ochotniczych straży pożarnych. Na terenie gminy funkcjonują 4 jednostki OSP: w Tychnowach (jednostka ta wchodzi w skład Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego), w Rakowcu, w Pastwie i w Podzamczu. W 2008 roku na cele ochrony przeciwpożarowej wydatkowano z budżetu gminy 147 tys. złotych.
Gmina Kwidzyn posiada i realizuje wieloletnie programy strategiczne, w tym Strategię Rozwoju Społeczno - Gospodarczego Gminy do roku 2015, przyjętą przez Radę Gminy Kwidzyn w lutym 2007r., Plan Rozwoju Lokalnego na lata 2007 - 2013, Program Ochrony Środowiska wraz z Planem Gospodarki Odpadami na lata 2008 - 2011 uchwalone w listopadzie 2008r., Wieloletni Program Gospodarowania Zasobem Mieszkaniowym Gminy, Strategię Rozwiązywania Problemów Społecznych, Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2008 - 2015. Ostatni z wymienionych dokumentów, przyjęty uchwałą Rady Gminy Kwidzyn w dniu 28 czerwca 2008r. , powstał przy szerokim, aktywnym udziale instytucji i organizacji bezpośrednio stykających się z problemami przemocy jako pierwszy taki program w powiecie kwidzyńskim.
Wychodząc naprzeciw potrzebom społecznym w zakresie gospodarki przestrzennej, w okresie ostatnich pięciu lat gmina opracowała wiele miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w tym między innymi plan obejmujący cały teren Dankowa i część Górek, przy czym w Dankowie planuje się zabudowę mieszkaniową a na terenie Górek dalszy rozwój strefy przemysłowej. Gmina posiada również plan miejscowy dla potrzeb parku przemysłowo-technologicznego w Górkach, plan pod tereny inwestycyjne w Rozpędzinach oraz dwa plany miejscowe niezbędne dla budowy mostu na rzece Wiśle i drogi łączącej most z drogą krajową nr 55 w miejscowości Baldram. W październiku minionego roku Rada Gminy uchwaliła plan miejscowy obejmujący teren całego obrębu geodezyjnego Baldram.
Zapisy Strategii Rozwoju Gminy są podstawą do prowadzenia długookresowej polityki społeczno - gospodarczej przez Gminę. Inne dokumenty strategiczne i miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego pozwalają na rozwój budownictwa, inwestycji i przedsiębiorczości. Wyznaczone w planach nowe tereny pod budownictwo mieszkaniowe przyciągają wielu inwestorów spoza terenu gminy. Wiele też podmiotów gospodarczych lokuje swą działalność na naszym terenie, a inne rozszerzają zakres prowadzonej dotychczas działalności.
W celu stworzenia warunków dla rozwoju alternatywnych odnawialnych źródeł energii oraz wprowadzenia innych zmian koniecznych dla wszechstronnego rozwoju Gminy, w grudniu 2007r. Rada Gminy Kwidzyn podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia nowego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kwidzyn. Prace przy Studium są już na etapie końcowym i zakładamy, że dokument ten Rada Gminy przyjmie uchwałą w pierwszym półroczu 2009r.
Z ogromnym zadowoleniem obserwujemy, iż w wyniku przywrócenia instytucji samorządu terytorialnego i funkcjonowania, już od 18 lat, samorządnej Gminy Kwidzyn, nastąpiła integracja społeczności lokalnej wokół działań dla dobra wspólnego i wyzwala się wiele inicjatyw społecznych. Widoczne jest to między innymi przez pryzmat powstania i działania wielu stowarzyszeń i innych organizacji pozarządowych, z którymi Gmina współpracuje i dofinansowuje ich działania w sferach należących do zadań gmin, w tym w szczególności w zakresie kultury, oświaty, kultury fizycznej i sportu, pomocy społecznej oraz działania na rzecz osób niepełnosprawnych. Współdziałanie to odbywa się w oparciu o uchwalany corocznie przez Radę Gminy Program Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, a suma udzielonych w 2008r. z budżetu gminy dotacji organizacjom pozarządowym wynosi 133 tys. 500 złotych.
Infrastruktura techniczno-inżynieryjna Gminy:
Gmina Kwidzyn posiada wodociągi grupowe, których łączna długość wynosi 157,7 km. Zaopatrują w wodę ponad 99,2 % ogółu gospodarstw domowych.
Długość czynnej sieci kanalizacyjnej wynosi 53,2 km. Liczba mieszkańców Gminy Kwidzyn korzystających z kanalizacji sanitarnej to 6173 osoby. Miejscowości skanalizowane to: Mareza, Korzeniewo, Górki, Bronno, Ośno, Pawlice, Brachlewo, Szałwinek, Rakowiec, Licze, Tychnowy, Nowy Dwór, Obory, Baldram, Gurcz oraz Grabówko. W Brachlewie funkcjonuje 18 małych oczyszczalni ścieków i jedna oczyszczalnia ze zlewnią zbiorczą dla osiedla i zwartej zabudowy wsi. Ponadto na terenie całej gminy funkcjonuje 50 małych, przydomowych oczyszczalni ścieków wybudowanych z dofinansowaniem z budżetu gminy.
Gazociągi posiada trzynaście miejscowości: Górki, Mareza, Korzeniewo, Lipianki, Gniewskie Pole, Pastwa ,Obory, Nowy Dwór, Grabówko, Rakowiec, Baldram, Nowa Wieś Kwidzyńska, Tychnowy. Szacuje się, że z sieci gazowej korzysta w gminie Kwidzyn około 2 500 osób. Długość czynnej sieci gazowej wynosi 91,2 km, w tym sieci przesyłowej - 29,3 km, a rozdzielczej - 61,9 km.
Długość dróg publicznych na terenie gminy wg poszczególnych kategorii wynosi: drogi krajowe - 19,586 km , drogi wojewódzkie - 54,13 km , drogi powiatowe -63,9 km , drogi gminne - 84,2 km.
Najważniejsze połączenia drogowe to:
. droga krajowa nr 55 Nowy Dwór Gdański - Stolno,
. droga krajowa nr 90 Kwidzyn - Korzeniewo - Mała Karczma, z przeprawą promową na Wiśle,
. droga wojewódzka nr 521 Kwidzyn - Iława,
. droga wojewódzka nr 532 Kwidzyn - Sadlinki - Gardeja,
. droga wojewódzka nr 518 Mareza - Janowo,
. droga wojewódzka nr 588 Opalenie - Grabowo - Mareza
Układ kolejowy gminy tworzą dwie linie:
- Malbork - Kwidzyn z ruchem osobowym i towarowym,
- Kwidzyn - Prabuty, obecnie wykorzystywana tylko dla ruchu towarowego
Co Gmina planuje w roku 2009?
Budżet Gminy na rok 2009 został uchwalony przez Radę Gminy Kwidzyn 30 grudnia 2008r. Dochody Gminy planuje się w kwocie 23 mln 957 tys. złotych, zaś wydatki w kwocie 29 mln 379 tys. złotych.
W budżecie tym zaplanowano m.in. realizację następujących inwestycji:
- budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach Lipianki, Gniewskie Pole i Pastwa, w Grabówku (rozbudowa) oraz w Rakowcu przy ul. Słonecznej
- utwardzenie płytami betonowymi dróg gruntowych w Gurczu i w Grabówku
- budowa dróg osiedlowych w Rakowcu, w Oborach i w Szałwinku
- budowa sieci wodociągowej w Rakowcu przy ul. Leśnej, na terenie nowopowstającego osiedla domów jednorodzinnych
- budowa ścieżek pieszo - rowerowych Mareza - Grabówko i Korzeniewo - Janowo na międzynarodowej trasie rowerowej EUROROUTE R-1 (inwestycja ta będzie realizowana o ile Gmina pozyska dofinansowanie z Unii Europejskiej)
- remont kapitalny świetlicy wiejskiej w Gurczu i otwarcie w tym obiekcie świetlicy socjoterapeutycznej (również z dofinansowaniem z Unii Europejskiej)
- urządzenie terenów rekreacyjno-sportowych, w tym placów zabaw (Gmina ubiega się o środki na to zadanie z Unii Europejskiej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich)
- modernizacja oświetlenia ulicznego w gminie z wymianą lamp na energooszczędne oraz instalacja nowych lamp
- likwidacja nieczynnej oczyszczalni ścieków w Bronnie (sieć kanalizacyjna w Bronnie, po wybudowaniu kolektora Bronno-Licze, została podłączona do oczyszczalni ścieków w Rakowcu)
- wymiana pokrycia dachowego z eternitu na blachodachówkę na budynkach Szkoły Podstawowej w Janowie
- dokończenie termomodernizacji Szkoły Podstawowej w Korzeniewie
- zakup i ustawienie kolejnych nowych wiat na przystankach autobusowych
- dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków
Koszt zaplanowanych inwestycji w roku 2009 przekracza 13 mln złotych.